काठमाडौँ। मुलुकका विभिन्न आठ वटा विश्वविद्यालयमा रिक्त रहेका उपकुलपति पदका लागि २१८ जना शिक्षाविद् तथा विज्ञहरूको आवेदन परेको छ।
शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालयले बुधबार आवेदकहरूको नामावली सार्वजनिक गर्दै सबैभन्दा धेरै आकर्षण त्रिभुवन विश्वविद्यालयको उपकुलपति पदमा देखिएको जनाएको हो। मन्त्रालयका अनुसार देशकै जेठो र ठूलो त्रिभुवन विश्वविद्यालयको उपकुलपति बन्नका लागि मात्रै ५० जनाले आफ्नो इच्छा देखाउँदै आवेदन दर्ता गराएका छन्।
यसैगरी पूर्वाञ्चल विश्वविद्यालय र पोखरा विश्वविद्यालयको उपकुलपति पदका लागि समान ३८/३८ जनाको आवेदन परेको छ। अन्य विश्वविद्यालयहरूमा राजर्षि जनक विश्वविद्यालयका लागि २७ जना, मध्यपश्चिम विश्वविद्यालयका लागि २० जना र सुदूरपश्चिम विश्वविद्यालयका लागि १९ जनाको आवेदन दर्ता भएको मन्त्रालयको विवरणमा उल्लेख छ। त्यस्तै, कृषि तथा वनविज्ञान विश्वविद्यालयको उपकुलपति बन्न १५ जना र लुम्बिनी बौद्ध विश्वविद्यालयका लागि सबैभन्दा कम ११ जनाले प्रतिस्पर्धामा भाग लिँदै आवेदन दिएका छन्।
केही समयअघि सरकारले अध्यादेशमार्फत साबिकका उपकुलपति तथा अन्य पदाधिकारीहरूलाई पदमुक्त गरेपछि यी पदहरू रिक्त हुन पुगेका थिए। सोही रिक्तता परिपूर्तिका लागि सरकारले उपकुलपति नियुक्तिको नयाँ र खुला प्रक्रिया अगाडि बढाएको हो।
मन्त्रालयले गत वैशाख २५ गते १० दिनको म्याद तोकेर नयाँ उपकुलपति चयनका लागि खुला आह्वान गरेको थियो। उपकुलपति छनोटको यो सम्पूर्ण प्रक्रियालाई निष्पक्ष, मर्यादित र पारदर्शी बनाउन शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधिमन्त्री सस्मित पोखरेलको अध्यक्षतामा एउटा विशेष सिफारिस समिति गठन गरिएको छ।
गठित सिफारिस समितिले अब एक विज्ञ उपसमिति निर्माण गरी प्राप्त उम्मेदवारहरूको सूक्ष्म मूल्याङ्कन अघि बढाउने छ। यो प्रतिस्पर्धात्मक प्रक्रियामा उत्रिएका उम्मेदवारहरूले आफूले इच्छा देखाएको सम्बन्धित विश्वविद्यालयको चौतर्फी सुधार, अनुसन्धानको दायरा विस्तार, प्रशासनिक चुस्तता र समग्र शैक्षिक गुणस्तर वृद्धिका व्यावहारिक योजनाहरू समेट्नुपर्ने प्रावधान राखिएको छ।
यसका लागि उम्मेदवारहरूले पाँच हजार शब्दमा तयार पारिएको आफ्नो रणनीतिक दृष्टिपत्र (भिजन पेपर) र कार्ययोजना (एक्सन प्लान) अनिवार्य रूपमा बुझाउनुपर्ने व्यवस्था मन्त्रालयले गरेको छ।