नयाँदिल्ली। भारतको राजधानी नयाँदिल्लीमा तीव्र रूपमा बढिरहेको वायु प्रदूषण नियन्त्रण गर्न अधिकारीहरूले आइतबारदेखि थप कडा प्रतिबन्ध लागू गरेका छन्। सवारी साधनको उत्सर्जन घटाउने मुख्य उद्देश्यका साथ पार्किङ शुल्क दोब्बर पारिएको छ भने सरकारी तथा निजी कार्यालयका कर्मचारीलाई घरबाटै काम गर्न निर्देशन दिइएको छ।
मुख्यमन्त्री रेखा गुप्ताको कार्यालयले नोभेम्बर १ देखि दिल्लीमा ‘शीतकालीन कार्ययोजना’ पूर्ण रूपमा लागू भएको जनाएको छ। नयाँ व्यवस्थाअनुसार तोकिएको उत्सर्जन मापदण्ड पूरा नगर्ने सवारीसाधनलाई दिल्ली प्रवेशमा रोक लगाइएको छ। साथै, धुलो उड्ने गरी गरिने भत्काउने कार्य तथा खुला क्षेत्रका निर्माण गतिविधिमा तत्कालका लागि प्रतिबन्ध लगाइएको छ।
यसअघि नै दिल्ली सरकारले फोहोर जलाउन तथा सडक किनारका पसलहरूमा कोइला र दाउराको प्रयोगमा रोक लगाइसकेको छ। यद्यपि, नोभेम्बरदेखि जनवरीसम्म तापक्रम घट्दा प्रदूषक कणहरू जमिनको सतह नजिकै थुप्रिने भएकाले विगतका प्रयासहरू खासै प्रभावकारी हुन सकेका छैनन्।
भारतको वातावरण मन्त्रालयका अनुसार जाडोयाममा दिल्लीको प्रदूषणमा सवारीसाधनको योगदान २३ प्रतिशत, कृषि अवशेष जलाउँदा २० प्रतिशत र उद्योगहरूबाट ९ प्रतिशत असर पर्ने गरेको छ।
स्वास्थ्यका लागि अत्यन्त हानिकारक मानिने सूक्ष्म कण 'पीएम-२.५' (PM 2.5) को मात्रा जाडोयाममा प्रतिघनमिटर ३०० माइक्रोग्रामभन्दा बढी पुग्ने गर्छ, जुन विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन (WHO) को दैनिक सीमाभन्दा करिब २० गुणा बढी हो। गत वर्ष यो पारो ८४६ माइक्रोग्राम (मापदण्डभन्दा ५६ गुणा बढी) सम्म पुगेको थियो भने आइतबार वर्षाका कारण केही कमी आई २०१ माइक्रोग्राम मापन गरिएको छ।
'द ल्यान्सेट प्लानेटरी हेल्थ' मा प्रकाशित अध्ययनअनुसार सन् २००९ देखि २०१९ सम्म भारतमा वायु प्रदूषणका कारण ३८ लाख मानिसले ज्यान गुमाएका थिए। दिल्ली प्रशासनले हावा स्वच्छ बनाउने अभियानमा पूर्ण सहयोग गर्न सम्पूर्ण निवासीहरूलाई आग्रह गरेको छ।
