काठमाडौं । भदौ १० गते आएको विनाशकारी भोटेकोशी बाढीपहिरोमा परी मृत्यु हुनेहरूको संख्या १ हजार ३ सय ८६ पुगेको छ। राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले भदौ २६ गते साँझ सार्वजनिक गरेको विवरणअनुसार फेला परेका शव तथा मानव अङ्गहरूको संख्या आधार मानेर यो तथ्याङ्क निकालिएको हो।
प्राधिकरणकी प्रवक्ता शान्ति महतका अनुसार फेला परेका शवमध्ये सबैभन्दा धेरै चितवनमा ३६४ र तनहुँमा ३८ वटा भेटिएका छन् भने काठमाडौंमा उपचारका क्रममा दुई जनाको मृत्यु भएको छ। बाढीपहिरोपछि अझै ५ हजार १ सय ३० जना नागरिक बेपत्ता (सम्पर्कविहीन) रहेकाले मृतकको संख्या अझै बढ्न सक्ने आशङ्का गरिएको छ।
मृतकहरूको पहिचानका लागि डीएनए परीक्षण प्रक्रियालाई तीव्र पारिएको छ। प्राधिकरणका अनुसार हालसम्म १ हजार २ सय ८६ शवबाट डीएनए नमुना सङ्कलन गरिसकिएको छ भने बेपत्ताका आफन्तहरूबाट १ हजार ७ सय ५१ वटा नमुना लिइएको छ। सम्बन्धित जिल्ला प्रहरी कार्यालयमार्फत दुई थान फोटो र नाता प्रमाणित कागजात पेस गरी डीएनए नमुना दिन सकिने व्यवस्था मिलाइएको छ।
यसैबीच, प्रभावित जिल्लाहरूमा खाद्य तथा गैरखाद्य राहत सामग्रीहरू मौज्दात रहेकाले काठमाडौंबाट पठाइने राहतको दर भने केही घटाइएको छ। राहत वितरण प्रणालीलाई पारदर्शी र व्यवस्थित बनाउन प्राधिकरणले 'सेतु' एपमार्फत डिजिटल ट्र्याकिङ सुरु गरेको छ, जसबाट केन्द्रदेखि वडा तहसम्म पुगेको राहतको विवरण सजिलै अनुगमन गर्न सकिनेछ।
अर्कातर्फ, विपद्को मौका छोपी सामाजिक सञ्जालमा एआई (AI) निर्मित र पुराना भ्रामक भिडियो फैलाउनेहरूमाथि सरकारले कडा निगरानी बढाएको छ। सामाजिक सञ्जालमा भेटिएका १७३ वटा भ्रामक पोस्टहरू रिपोर्ट गरिएकोमा हालसम्म ८३ वटा हटाइसकिएको प्राधिकरणले जनाएको छ।
