वासिङ्टन। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँग शान्ति सम्झौताका लागि कूटनीतिक प्रगति हुने 'राम्रो सम्भावना' रहेको बताएका छन्। अमेरिका र इरानले लगातार तेस्रो दिन पनि युद्धविराम कायम राखिरहेका बेला उनले वार्ताका माध्यमबाट द्वन्द्व अन्त्य हुन सक्ने आशा व्यक्त गरेका हुन्।
इरानमा अमेरिकी आक्रमणका १३ रातपछि र रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण मानिने हर्मुज जलघाँटीको नाकाबन्दीलाई लिएर उत्पन्न तनावपछि शुक्रबारदेखि यो युद्धविराम लागू भएको थियो।
राष्ट्रपति ट्रम्पले एयर फोर्स वनमा सञ्चारकर्मीहरूसँग कुरा गर्दै आफूसँग 'धेरै धैर्य' रहेको र आगामी दिनमा घटनाक्रमले सकारात्मक दिशा लिन सक्ने विश्वास व्यक्त गरेका छन्। यद्यपि, उनले नयाँ कूटनीतिक प्रयासहरू असफल भए अमेरिका आवश्यक परे फेरि अघिकै सैन्य रणनीतिमा फर्कन सक्ने चेतावनीसमेत दिएका छन्।
उता, इरानले भने अमेरिका र आफूबीच कुनै पनि प्रत्यक्ष वार्ता भइरहेको भन्ने दाबीलाई अस्वीकार गरेको छ। इरानी विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता इस्माइल बाकाईले मध्यस्थकर्ताहरूका मार्फत अमेरिकी सन्देश प्राप्त हुन सक्ने भए पनि हाल कुनै प्रत्यक्ष वार्तामा सहभागी नरहेको स्पष्ट पारेका छन्।
राष्ट्रपति ट्रम्पले भने मिचिगनमा आयोजित एक कार्यक्रममा इरानले अहिले सम्झौताबारे अमेरिकासँग संवाद गर्न तीव्र इच्छा देखाइरहेको दाबी गरेका थिए।
यसैबीच, ट्रम्पले लामो समयको युद्धका कारण अमेरिकी हतियार भण्डार घटेको भन्ने आशंका र चिन्ताहरूलाई पनि पूर्ण रूपमा अस्वीकार गर्दै अमेरिकासँग पर्याप्त गोलाबारुद र अन्य सैन्य सामग्री सुरक्षित रहेको बताएका छन्।
उता क्षेत्रमा भने तनावका केही साना घटनाहरू कायमै देखिएका छन्। साउदी अरेबियाको रक्षा मन्त्रालयले इराकस्थित तेल पूर्वाधारलाई लक्षित गरी इरानसँग आबद्ध समूहबाट प्रहार गरिएका केही ड्रोनहरूलाई बीचमै रोकेको जनाएको छ।
सो घटनाको जिम्मेवारी तत्काल कुनै समूहले नलिए पनि रियादले बगदादलाई आफ्नो भूमि प्रयोग गरेर यस्ता आक्रमण हुन नदिन गम्भीरतापूर्वक आग्रह गरेको छ। इराकका प्रधानमन्त्री अली अल–जैदीले भने यस घटनाबारे सत्यतथ्य छानबिन गर्न निर्देशन दिएका छन्।
मध्यपूर्वमा शान्ति स्थापनाका लागि निरन्तर मध्यस्थता गर्दै आएको पाकिस्तानले पनि उक्त ड्रोन आक्रमणको कडा शब्दमा निन्दा गर्दै यसले क्षेत्रीय शान्ति र स्थिरतामा गम्भीर खतरा उत्पन्न गरेको जनाएको छ।
यता यमनका इरान समर्थित हुथी विद्रोहीहरूले साउदीको तेल पूर्वाधारमा आफूहरूले नै ड्रोन आक्रमण गरेको दाबी गरे पनि रियादले त्यसबारे कुनै औपचारिक प्रतिक्रिया दिइसकेको छैन।
यसैबिच, इजरायली सेनाले जोर्डन सीमानजिक दुईवटा शंकास्पद ड्रोन खसालेको र ती कहाँबाट प्रक्षेपण गरिएका हुन् भन्ने विषयमा तीव्र अनुसन्धान भइरहेको जानकारी दिएको छ।
युद्धविराम कायम भएसँगै सोमबार विश्व सेयर बजारमा सकारात्मक प्रभाव देखिएको छ भने तेलको मूल्यमा उल्लेखनीय गिरावट आएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय बेन्चमार्क ब्रेन्ट कच्चा तेलको मूल्य करिब छ प्रतिशतले घटेर प्रतिब्यारेल ८६ अमेरिकी डलरमा झरेको छ। यसलाई खाडी क्षेत्रको सामुद्रिक ढुवानी तथा समग्र ऊर्जा उद्योगका लागि ठूलो राहतका रूपमा हेरिएको छ।
यद्यपि, हर्मुज जलघाँटीको नियन्त्रण अझै पनि शान्ति प्रक्रियाको मुख्य र पेचिलो विवादका रूपमा कायम छ। इरानले उक्त सामुद्रिक मार्गको व्यवस्थापन र अनुगमन आफ्नो अधिकारभित्र पर्ने अडान दोहोर्याएको छ भने रिभोलुसनरी गार्ड्सले निर्धारित मार्गबाहिर चलेको आरोप लगाउँदै केही विदेशी जहाजहरूलाई नियन्त्रणमा लिएको वा रोकेको जनाएको छ।
इरानले ओमानसँग सामुद्रिक मार्ग सुरक्षित बनाउन साझा कार्यविधिबारे छलफल भएको जानकारी दिएको छ। तर, प्रवक्ता बाकाईले उक्त वार्तामा अमेरिका कुनै पनि रूपमा संलग्न नरहेको स्पष्ट पार्दै वासिङ्टनको व्यवहारलाई 'कुनै नियम वा कानून नमान्ने माफिया गिरोहजस्तै' भएको गम्भीर आरोपसमेत लगाएका छन्।
_gDF6c1tHM9_20260311195551.jpg)
_20240208203200.jpg)
