काठमाडौं। रणनीतिक रूपमा अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण मानिने स्ट्रेट अफ होर्मुज जलमार्गको सम्पूर्ण व्यवस्थापन अब इरानको पूर्ण नियन्त्रणमा रहने इरानका प्रमुख वार्ताकार तथा संसद सभामुख मोहम्मद बगेर गलिबाफले स्पष्ट पारेका छन्।
स्विट्जरल्यान्डमा भएको द्विपक्षीय वार्ताबाट फर्किने क्रममा सोमबार सञ्चारमाध्यमहरूसँग कुरा गर्दै उनले सो जलमार्गको सुरक्षा र व्यवस्थापन अब कुनै पनि हालतमा पूर्व-युद्धको अवस्थामा फर्किन नसक्ने दाबी गरे। वार्ताका क्रममा इरान र अमेरिकाबीच समुद्री क्षेत्रमा आइपर्ने आपतकालीन अवस्थाहरूमा तत्काल सम्पर्क र समन्वय कायम गर्नका लागि एउटा संयुक्त सम्पर्क केन्द्र स्थापना गर्ने सहमति बनेको छ।
यद्यपि, यो नयाँ सम्पर्क प्रणाली केवल आपतकालीन समुद्री घटनाहरूको व्यवस्थापनका लागि मात्र सीमित रहने र जलमार्गबाट हुने जहाजहरूको नियमित ट्रान्जिट अनुमति प्रक्रिया भने पुरानै कानुनी प्रणालीअनुसार चल्ने सभामुख गलिबाफले प्रस्ट पारेका छन्।
यसैबीच, फाइनान्सियल टाइम्सले सार्वजनिक गरेको एक रिपोर्ट अनुसार युरोपेली अन्तरिक्ष एजेन्सीको स्याटेलाइट तथ्यांकले आइतबार दिउँसो ओमानको सोहार पोर्ट र संयुक्त अरब इमिरेट्सको फुजाइराह पोर्ट नजिकै समुद्रमा करिब ४४१ वटा ठूला कच्चा तेल ढुवानी जहाज प्रतीक्षारत अवस्थामा रहेको देखाएको छ। इरान र अमेरिकाबीचको वार्तापछि जलमार्ग पुनः सुचारु हुने बलियो अपेक्षासहित यी मालवाहक जहाजहरू एकै ठाउँमा जम्मा भएका हुन्, जुन सङ्ख्या पाँच दिनअघिको तुलनामा ४२ वटाले कम भए पनि सामान्य अवस्थाको तुलनामा अझै धेरै बढी हो।
अमेरिका र इरानबीचको वार्तापछि केही समय क्षेत्रीय तनाव कम हुँदा केही अन्तर्राष्ट्रिय शिपिङ कम्पनीहरूले सो क्षेत्रमा आफ्नो सेवा पुनः सुरु गर्ने प्रयास गरेका थिए। तर, यसैबीच इजरायलले लेबनानमाथि आक्रमण गरेपछि मध्यपूर्वको भू-राजनीतिक अवस्था फेरि तीव्र तनावपूर्ण बन्न पुग्यो, जसका कारण इरानले पुनः सो जलसन्धि बन्द गर्ने घोषणा गरेको थियो।
यस्तो उच्च तनाव र नाकाबन्दीका बीच सोमबार बिहान चार वटा कतारी तरल प्राकृतिक ग्यास बोकेका ठूला जहाजहरूले स्ट्रेट अफ होर्मुज सफलतापूर्वक पार गरेका छन्। पछिल्ला महिनाहरूमा देखिएको यो सबैभन्दा ठूलो एकदिने जहाज आवागमन हो, जसलाई अमेरिका–इजरायल–इरान तनाव सुरु भएयताकै सबैभन्दा उच्च र सकारात्मक हलचलका रूपमा हेरिएको छ।
