जेरुसेलम। मंगलबार राति सम्पन्न इजरायलको आमनिर्वाचनका एक्जिट पोलहरूले कसैको पनि स्पष्ट बहुमत नआउने देखाएका छन्। १२० सिट रहेको इजरायली संसद् (नेसेट) मा सरकार गठनका लागि आवश्यक ६१ सिटको बहुमत पुर्याउन प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहु वा उनका मुख्य प्रतिद्वन्द्वी गदी आइसेनकोट दुवै असफल हुने देखिएको छ।
इजरायलका तीन प्रमुख टेलिभिजन च्यानलहरू (११, १२ र १३) ले नेतान्याहुको गठबन्धनले ५१ देखि ५२ सिट मात्र पाउने प्रक्षेपण गरेका छन्, जुन निवर्तमान संसद्मा उनको ६८ सिटको गठबन्धनको तुलनामा निकै ठूलो गिरावट हो। यद्यपि, उनको लिकुड पार्टी २५ देखि २७ सिटसहित सबैभन्दा ठूलो एकल दल बन्ने अनुमान गरिएको छ।
इजरायली राजनीतिमा सबैभन्दा ठूलो दल हुनुभन्दा गठबन्धन बनाउनु मुख्य कुरा भएकाले नेतान्याहुको सत्तामा रहने बाटो अहिले अन्योलग्रस्त बनेको छ।
विपक्षी दलहरूका लागि पनि सरकार गठनको बाटो जटिल देखिन्छ। नेतान्याहुको विरोधमा रहेका दलहरूले कुल ६८ देखि ७० सिट प्राप्त गर्ने प्रक्षेपण गरिए पनि ती दलहरू दक्षिणपन्थी, वामपन्थी, मध्यपन्थी तथा यहुदी र अरब दलहरूमा विभाजित छन्।
आइसेनकोटको ‘याशर’ पार्टी २१ देखि २३ सिटसहित विपक्षीतर्फ सबैभन्दा ठूलो दल बन्ने अनुमान छ। तर सत्तामा पुग्नका लागि उनलाई अरब दलहरूको सहयोग आवश्यक पर्छ, जसलाई सबै विपक्षी नेताहरू स्वीकार गर्न तयार छैनन्।
यद्यपि, च्यानल १४ को एक्जिट पोलले भने नेतान्याहु गठबन्धनलाई ६० सिट र लिकुडलाई एक्लै ३० सिट मिल्ने प्रक्षेपण गरेको छ। तर एक्जिट पोलहरू अनुमान मात्र भएकाले मत गणना सकिँदा चित्र परिवर्तन हुन सक्नेछ।
कुनै पनि पक्षद्वारा स्पष्ट जितको घोषणा छैन
एक्जिट पोलले कसैको पनि बहुमत नदेखाएपछि नेतान्याहु र आइसेनकोट दुवैले आ-आफ्ना समर्थकहरूलाई सम्बोधन गर्दै जितको दाबी गर्ने प्रयास गरेका छन्।
यरुशलमस्थित लिकुडको मुख्यालयबाट बोल्दै नेतान्याहुले मतदाताहरूलाई धन्यवाद दिए पनि स्पष्ट जितको घोषणा भने गरेनन्। उनले भने, "आज राति दुई कुरा स्पष्ट भएका छन्: लिकुड इजरायलको सबैभन्दा ठूलो दल हो र यहुदी तथा जियोनिस्ट जनतामाझ दक्षिणपन्थी गठबन्धनको स्पष्ट बहुमत छ। हामीले बलियो राष्ट्रिय दक्षिणपन्थी सरकार बनाउनुपर्छ।"
तेल अवीवमा बोल्दै आइसेनकोटले पनि जितको घोषणा गरेनन्, तर इजरायली जनताले नेतान्याहुको विपक्षमा मतदान गरेको दाबी गरे। पूर्वसेना प्रमुख रहेका र गाजा युद्धमा आफ्ना छोरा गुमाएका आइसेनकोटोले भने, "जनताले परिवर्तनको पक्षमा र असफल गठबन्धनको विपक्षमा मतदान गरेका छन्। एक योग्य नेताले यो अविश्वासको जनादेशलाई स्वीकार गर्दै आजै राजनीतिबाट संन्यासको घोषणा गर्नुपर्छ।"
अरब दलहरूको वर्चस्व र जटिलता
यसपटक सन् १९९९ यताकै उच्च (कम्तीमा ७७.७ प्रतिशत) मतदान भएको छ। विशेष गरी अरब समुदायमा मतदानको दर ७५ प्रतिशतभन्दा बढी पुगेको छ। दुई अरब दलहरू—'जोइन्ट लिस्ट' र 'राम'ले १७ देखि १९ सिट पाउने प्रक्षेपण गरिएको छ, जुन उनीहरूको इतिहासकै बलियो उपस्थिति हो।
नेतान्याहुको कट्टरपन्थी गठबन्धनलाई ढाल्ने उद्देश्यले अरब मतदाताहरू उत्साहित भएका हुन्। तर, यसले आइसेनकोटका लागि पनि चुनौती खडा गरेको छ। आइसेनकोटले सरकारमा सहभागी हुन इजरायललाई यहुदी राष्ट्र मान्नुपर्ने र हमासलाई आतङ्ककारी सङ्गठन स्वीकार्नुपर्ने सर्त राखेका छन्, जुन अधिकांश अरब सांसदहरूलाई स्वीकार्य नहुन सक्छ। साथै, विपक्षी गठबन्धनका अन्य नेताहरू अविग्डोर लिबरम्यान र नफ्ताली बेनेटले अरब दलहरूसँग सरकार बनाउन अस्वीकार गरिसकेका छन्।
अब के हुन्छ?
आधिकारिक परिणाम आउन केही दिन लाग्न सक्छ। त्यसपछि राष्ट्रपति इसाक हर्जोगले दलहरूसँग परामर्श गरी ६१ सिटको बहुमत जुटाउन सक्ने सम्भावना भएको नेतालाई सरकार गठनको २५ दिने (थप १४ दिन बढाउन सकिने) म्याद दिनेछन्।
यदि दुवै पक्षले सरकार बनाउन नसकेमा देश पुनः नयाँ निर्वाचनतर्फ जान सक्नेछ। राष्ट्रपतिले नेतान्याहु र आइसेनकोटलाई मिलाएर राष्ट्रिय सहमतिको सरकार बनाउन पहल गर्न सक्ने भए पनि आइसेनकोटले नेतान्याहुसँग सत्ता साझेदार नगर्ने स्पष्ट पारिसकेका छन्।
_20261027075715.gif)
