पेरिस, फ्रान्सभर आयोजित अर्को दिनको विरोध प्रदर्शनमा लाखौँ मानिसहरू सहभागी भएपछि झन्डै १,००० जनालाई पक्राउ गरिएको छ। शनिबार ढिला गरी केही स्थानमा झडपहरू भएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।
अधिकांश स्थानमा शान्तिपूर्ण प्रदर्शन भए तापनि, पेरिसलगायतका विभिन्न सहरहरूमा प्रदर्शनकारीहरूलाई तितरबितर पार्न प्रहरीले अश्रुग्यास र पानीको फोहरा प्रहार गरेको थियो। यस्तै, मार्सेमा सडकका अवरोधहरूमा आगो लगाइएको थियो भने बोर्डोमा एउटा पसलका काठका फल्याकहरू उखेलिएका थिए।
तथापि, अधिकारीहरूले गत साताको जस्तै ठूलो स्तरको दङ्गा र लुटपाट हुनबाट रोक्न अहिलेसम्म सफलता पाएका छन्। गत हप्ता फ्रान्सको आधुनिक इतिहासकै सबैभन्दा खराब उपद्रवका दृश्यहरू देखिएका थिए।
गृह मन्त्रालयका अनुसार शनिबार अनुमानित ४,१०,००० मानिसहरूले विरोध प्रदर्शन गरेका थिए भने ट्रेड युनियनहरूले यो सङ्ख्या लगभग ८,००,००० रहेको दाबी गरेका छन्।
जीवनयापनको बढ्दो लागत र विद्यालयहरूको खराब अवस्थालाई लिएर भएका पछिल्ला प्रदर्शनहरूलाई पुनः अराजकतामा परिणत हुन नदिन करिब ७०,००० प्रहरी अधिकारीहरू परिचालन गरिएको थियो र धेरै सहरहरूमा प्रतिबन्ध लगाइएको थियो। अघिल्लो साता प्रहरीको सङ्ख्या कम पर्दा सयौँ व्यवसायहरू लुटिएका थिए भने भवनहरूमा आगो लगाइएको थियो।
राष्ट्रपति इमानुएल म्याक्रोनले यसै साताको सुरुमा मान्यता प्राप्त ट्रेड युनियनहरूले आयोजना गरेका प्रदर्शनहरूलाई मात्र अनुमति दिइने घोषणा गरेका थिए। हालैका दिनहरूमा द्रुत-मार्ग (फास्ट-ट्र्याक) अदालतको सुनुवाइपछि तोडफोड, आगजनी र लुटपाटको आरोपमा सयौँ मानिसहरूलाई जेल हालिएको छ।
दक्षिणी बन्दरगाह सहर मार्सेमा, प्रदर्शनकारीहरूले शनिबार ढिला गरी सडकमा अस्थायी अवरोधहरू खडा गरेर आगो लगाएका थिए।
पेरिसमा शनिबार सहरको पोर्ते डिएतालीबाट पोर्ते दे भिनसेनेसतर्फ गएको शान्तिपूर्ण र्यालीको अन्त्यमा प्रदर्शनकारी र दङ्गा नियन्त्रण प्रहरीबीच झडप भएको थियो। प्रहरीको यस कारबाहीमा सङ्गठित अपराध र आतंकवादविरुद्ध काम गर्ने एलिट टोलीसमेत समावेश थियो।
केही प्रदर्शनकारीहरूले अस्थायी अवरोधहरू खडा गर्दै प्रहरीमाथि ढुङ्गामुढा गरिरहेका देखिएका थिए भने प्रहरीले कार शोरुमका झ्यालका सिसा फुटाइरहेका मुखौटाधारी युवाहरूको समूहमाथि लाठीचार्ज गरेको थियो।
फ्रान्सेली गृहमन्त्री लरेन्ट नुनेजले "र्यालीको पछिल्लो भागमा धेरै हजार कट्टरपन्थी कार्यकर्ताहरू भेला भएका थिए, जसमा दङ्गाकारीको रूपमा पहिचान गरिएका करिब ५०० व्यक्तिहरू समावेश थिए," भनी एएफपी समाचार एजेन्सीले जनाएको छ।
दक्षिणी बन्दरगाह सहर मार्सेमा फोहोरका डब्बाहरूमा आगो लगाइयो र सडक अवरुद्ध गर्न धातुका पाताहरू प्रयोग गरियो। फ्रान्सको दोस्रो ठूलो सहरमा एउटा सुरक्षा निकायको गाडी बलिरहेको अवरोधलाई पन्छाउँदै अघि बढेको देखिएको थियो।
यसैबीच, दक्षिणी सहर बोर्डोमा कालो कपडा र मुखौटा लगाएका केही प्रदर्शनकारीहरूले सडक अवरोध निर्माण गर्न एउटा भवनबाट काठका फल्याकहरू निकालिरहेको देखिएको थियो।
लियोन सहरमा, स्थानीय प्रशासनले प्रतिबन्धित घोषणा गरेको क्षेत्रमा भेला भएका भिडलाई तितरबितर पार्न प्रहरीले अश्रुग्यासका ग्रेनेडहरू प्रहार गरेको थियो।
"हामी लगभग १५० जना जति थियौँ, जसमा धेरैजसो माध्यमिक विद्यालय र विश्वविद्यालयका विद्यार्थीहरू थिए। त्यसपछि लगत्तै अश्रुग्यास प्रहार भयो। सडकमा केही पनि देखिँदैनथ्यो," फ्रान्सको तेस्रो ठूलो सहरका एक प्रदर्शनकारीले भने।
गृहमन्त्री नुनेजले दिनको अन्त्यतिर झन्डै १,००० जनालाई पक्राउ गरिएको र यो सङ्ख्या अझै बढ्ने बताएका छन्।
मन्त्रीका अनुसार दुई जना "गम्भीर घाइते" भएका छन्: एक जना दक्षिण-पश्चिमी सहर तुलुजमा र अर्का एक जना मध्य फ्रान्सको क्लेरमोन्ट-फेरान्डमा।
यसअघि, पेरिसमा शान्तिपूर्ण प्रदर्शनमा सहभागी जेलिए नाम गरेकी एक प्रदर्शनकारीले बीबीसीलाई प्रतिक्रिया दिँदै म्याक्रोन सत्तामा आएदेखि मानिसहरू "धेरै निराश" भएका र "धेरै कष्ट भोगिरहेका" हुनाले सडकमा ओर्लिएको बताएकी थिइन्।
"उनीहरूले हामीलाई शान्त राख्छन्। उनीहरू हाम्रो पैसा लिन्छन्, हामीमाथि धेरै कर लगाउँछन् र हामी केही भन्न पाउँदैनौँ। आज हामी सडकमा छौँ किनभने यो धेरै लामो समय भइसक्यो र हदभन्दा बढी भइसक्यो," २६ वर्षीया ती युवतीले भनिन्।
자फ्नो नाम नबताउन चाहने दुई मुखौटाधारी किशोर प्रदर्शनकारीहरूले पनि आफ्नो पुस्ता निराशामा रहेको र सरकारबाट उपेक्षित महसुस गरेको बताए।
गत शनिबारको उपद्रवबारे बोल्दै एक प्रदर्शनकारीले भने, "मलाई लाग्छ लुटपाट गर्नु साँच्चै राम्रो कुरा होइन। तर यो गरिबी र प्रहरीको हिंसाका कारण भएको हो।"
उनले थपे कि प्रदर्शन तब मात्र अन्त्य हुनेछ "जब हामीले हाम्रा मागहरूको सम्बोधन पाउनेछौँ। हामी साँच्चै फ्रान्समा परिवर्तन चाहन्छौँ।"
यसैबीच, उत्तर-मध्य सहर ओर्लियन्समा कट्टर-दक्षिणपन्थी 'नेसनल र्याली' पार्टीविरुद्ध आयोजना गरिएको र्यालीमा करिब १३,००० मानिसहरू सहभागी भएका थिए, जुन शान्तिपूर्ण रूपमा सम्पन्न भयो।
फ्रान्सजस्तै समान मुद्दाहरूका कारण सुरु भएको व्यापक विरोध प्रदर्शनले शनिबार अन्य धेरै युरोपेली सहरहरूलाई पनि प्रभावित बनाएको छ।
अल्बानियाको राजधानी तिरानामा, दङ्गा नियन्त्रण प्रहरीले हजारौँ सरकारविरोधी प्रदर्शनकारीहरूलाई तितरबितर पार्न अश्रुग्यास प्रहार गर्यो भने बेल्जियमको राजधानी ब्रसेल्समा पनि झडपका खबरहरू आएका छन्।
उत्तरी इटालीको मिलान सहरमा, प्रहरीसँगै सयौँ सैनिकहरू समावेश भएको ठूलो सुरक्षा कारबाहीले प्रदर्शनकारीहरूलाई सहरमा भेला हुनबाट रोक्यो। गत हप्ता केही मानिसहरूले आगो लगाएका, झ्यालका सिसा फुटाएका र पसलहरू लुटेका हिंसात्मक दृश्यहरू दोहोरिनेमा धेरैलाई डर थियो।
इन्धनको बढ्दो मूल्य र जीवनयापनको लागतविरुद्ध गत साता भएको प्रदर्शनमा करिब ५,५०,००० मानिसहरूले भाग लिएका थिए, जहाँ विद्यार्थीहरूको हप्ताौँ लामो विरोधपछि आक्रोश थप बढेको थियो। त्यसपछिको अराजकताका कारण २,५०० भन्दा बढी मानिसहरू पक्राउ परेका थिए।
सुरुमा मुख्यतया शान्तिपूर्ण रहेका मार्चहरू पछि हिंसा, लुटपाट र विनाशका दृश्यहरूले बिग्रिएका थिए, जसमा फ्रान्सभरका २,००० भन्दा बढी पसल र अन्य व्यवसायहरू प्रत्यक्ष रूपमा प्रभावित भएको बताइएको छ। यसबाट भएको क्षति "सयौँ मिलियन युरो" बराबरको अनुमान गरिएको फ्रान्सको चेम्बर्स अफ कर्स एन्ड इन्डस्ट्रीले जनाएको छ।
एएफपी समाचार एजेन्सीका अनुसार प्रहरीको भिड नियन्त्रण गर्ने ग्रेनेडका कारण एक प्रदर्शनकारीको हात छिन्नभिन्न भएको थियो भने करिब १,००० प्रहरी अधिकारीहरू घाइते भएका थिए।
फ्रान्सेली अधिकारीहरूले पछि पेरिस र अन्य सहरहरूमा रातभरि कर्फ्यु लगाउन बाध्य भएको बताएका थिए।
६ महिनापछि हुन गइरहेको फ्रान्सको राष्ट्रपतीय निर्वाचनको पूर्वसन्ध्यामा यी निरन्तर प्रदर्शनहरू भइरहेका छन् र मुख्य प्रतिस्पर्धीहरूले यसको दोष म्याक्रोन र उनका मन्त्रीहरूमाथि थुपारेका छन्।
